1. Czym jest locja?
Locja to dział wiedzy nautycznej opisujący wody żeglowne oraz wybrzeża z punktu widzenia bezpiecznej i sprawnej żeglugi. Jest to zbiór informacji nawigacyjnych niezbędnych do bezpiecznego prowadzenia jachtu.
Locja zawiera informacje o:
- Opisach wybrzeża i ukształtowaniu dna
- Portach, przystaniach i miejscach kotwicowisk
- Znakach nawigacyjnych i ich charakterystykach
- Głębokościach, przeszkodach podwodnych
- Prądach morskich i pływach
- Warunkach meteorologicznych typowych dla regionu
Rodzaje locji
- Locja morska - dla wód morskich i przybrzeżnych
- Locja śródlądowa - dla jezior, rzek i kanałów
- Locje regionalne - np. Bałtyk, Morze Śródziemne, Karaiby
W Polsce locje morskie wydaje Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej w Gdyni.
2. Mapy morskie
Wydawcy map
| Wydawca | Zakres | Uwagi |
|---|---|---|
| Biuro Hydrograficzne MW (Polska) | Bałtyk, część Morza Północnego | ~50 map |
| British Admiralty | Cały świat | ~5000 map |
| NOAA (USA) | Wody USA | Bezpłatne online |
| Imray | Europa, Karaiby | Popularne wśród żeglarzy |
Oznaczenia na mapach morskich
Głębokości
- Podawane w metrach (lub sążniach na starszych mapach)
- Odniesione do poziomu redukcji (najniższy możliwy poziom wody)
- Izobaty - linie łączące punkty o tej samej głębokości
- Kolory: niebieski = płytko, biały = głęboko
Skróty kolorów świateł
| Skrót | Kolor | Polski |
|---|---|---|
| W | White | Biały |
| R | Red | Czerwony |
| G | Green | Zielony |
| Y | Yellow | Żółty |
| Or | Orange | Pomarańczowy |
Charakterystyki świateł
| Skrót | Znaczenie | Opis |
|---|---|---|
| F | Fixed | Stałe |
| Fl | Flashing | Błyskowe |
| Q | Quick | Szybkobłyskowe |
| VQ | Very Quick | Bardzo szybkobłyskowe |
| Oc | Occulting | Przerywane |
| Iso | Isophase | Izofazowe |
| LFl | Long Flash | Długobłyskowe |
3. Głębokości i dno
Poziom odniesienia głębokości
Głębokości na mapach morskich są podawane względem poziomu redukcji (Chart Datum) - najniższego możliwego poziomu wody wynikającego z pływów. Oznacza to, że rzeczywista głębokość jest zwykle większa niż ta pokazana na mapie.
Uwaga!
Na Bałtyku nie ma znaczących pływów, ale poziom wody może się znacząco zmieniać pod wpływem wiatru i ciśnienia atmosferycznego (nawet o 1-2 metry!).
Rodzaje dna
| Skrót | Rodzaj dna | Trzymanie kotwicy |
|---|---|---|
| S | Sand (piasek) | Dobre |
| M | Mud (muł) | Dobre |
| Cy | Clay (glina) | Bardzo dobre |
| G | Gravel (żwir) | Średnie |
| R | Rock (skała) | Słabe |
| Wd | Weed (wodorosty) | Słabe |
4. Pływy i prądy
Pływy
Pływy to okresowe wahania poziomu morza spowodowane przyciąganiem Księżyca i Słońca. Na otwartych oceanach mogą sięgać kilku metrów.
- Przypływ (High Water, HW) - najwyższy poziom wody
- Odpływ (Low Water, LW) - najniższy poziom wody
- Skok pływu - różnica między HW a LW
- Pływy syzygijne - największe (nowiu i pełni Księżyca)
- Pływy kwadraturowe - najmniejsze (pierwsza i trzecia kwadra)
Bałtyk
Bałtyk jest morzem praktycznie bezpływowym. Skok pływu wynosi zaledwie kilka centymetrów. Wahania poziomu wody wynikają głównie z wiatrów i zmian ciśnienia atmosferycznego.
Prądy morskie
Prądy mogą znacząco wpływać na żeglugę. Należy uwzględnić je przy planowaniu kursu.
- Prądy pływowe - zmieniają kierunek z pływami
- Prądy stałe - Golfsztrom, Prąd Zatokowy
- Prądy wiatrowe - wywołane długotrwałym wiatrem
5. Porty i przystanie
Informacje w locji o porcie
- Współrzędne wejścia do portu
- Głębokości w kanale podejściowym i przy nabrzeżach
- Znaki nawigacyjne prowadzące do portu
- Usługi (paliwo, woda, prąd, sklepy)
- Zasady ruchu i ograniczenia
- Kontakt VHF, telefon
Kotwicowiska
Przy wyborze kotwicowiska sprawdź:
- Ochronę przed wiatrem i falą
- Rodzaj dna (najlepsze: piasek, muł, glina)
- Głębokość (3-10m optymalna)
- Miejsce na swobodne kołysanie się
- Czy nie ma kabli/rurociągów podwodnych
6. Aktualizacja map
Ważne!
Mapy morskie wymagają ciągłej aktualizacji! Nowe przeszkody, zmiany w oznakowaniu, korekty głębokości - wszystko to publikowane jest w:
- Wiadomościach Żeglarskich - cotygodniowe korekty
- Notice to Mariners - międzynarodowe korekty
- Ostrzeżeniach nawigacyjnych - pilne informacje (NAVTEX, VHF)