1. Kadłub jachtu
Kadłub to podstawowa część konstrukcyjna jachtu - ta duża część zanurzona w wodzie. Kształt kadłuba decyduje o właściwościach nautycznych jachtu.
Główne elementy kadłuba
Dziób
Przednia część kadłuba, rozcinająca wodę
Rufa
Tylna część kadłuba
Burta lewa (bakburta)
Lewa strona patrząc w kierunku dziobu
Burta prawa (sterburta)
Prawa strona patrząc w kierunku dziobu
Dno
Spód kadłuba
Pokład
Górna powierzchnia kadłuba
Elementy konstrukcyjne
| Element | Funkcja |
|---|---|
| Stępka | Główna belka wzdłuż dna kadłuba, kręgosłup jachtu |
| Wręgi | Żebra kadłuba, nadają kształt i sztywność |
| Pokładnik | Wzmocnienie łączące burty na poziomie pokładu |
| Pawęż | Poprzeczna ściana zamykająca rufę |
| Gródź | Poprzeczna przegroda wewnątrz kadłuba |
| Kil/Balast | Ciężar pod kadłubem zapewniający stateczność |
Materiały konstrukcyjne
- Laminat (GRP) - najczęściej stosowany, lekki i trwały
- Drewno - tradycyjny materiał, piękny ale wymagający konserwacji
- Aluminium - lekkie, odporne, idealne dla jachtów ekspedycyjnych
- Stal - wytrzymała, ale ciężka i podatna na korozję
- Kompozyty (karbon, kevlar) - najlżejsze i najdroższe
2. Typy jachtów
Podział ze względu na stateczność
| Typ | Charakterystyka | Bezpieczeństwo |
|---|---|---|
| Jacht mieczowy | Ruchomy miecz wysuwany z dna, płaskie dno | Wywracalny, ale niezatapialny |
| Jacht balastowy | Stały kil z balastem (ołów/żeliwo) | Niewywracalny dzięki niskiemu środkowi ciężkości |
| Jacht kompromisowy | Mały stały kil + miecz | Kompromis między możliwościami |
Miecz a kil
Miecz - ruchoma płetwa, można podnosić (płytkie wody), jacht lżejszy ale wywracalny
Kil - stały, z balastem, jacht stabilniejszy ale wymaga głębszej wody
3. Takielunek
Takielunek to cały system umożliwiający żeglugę - omasztowanie, olinowanie i ożaglowanie. Jeśli kadłub to ciało jachtu, takielunek to jego mięśnie.
Olinowanie stałe
Liny stalowe (wanty, sztagi) przenoszące siły z masztu na kadłub:
- Wanty - liny boczne, łączą maszt z burtami
- Sztag - lina przednia, łączy maszt z dziobem
- Achtersztag - lina tylna, łączy maszt z rufą
- Baksztagi - liny tylno-boczne (opcjonalne)
Olinowanie ruchome
| Nazwa | Funkcja |
|---|---|
| Fał | Lina do podnoszenia żagli (fał grota, fał foka) |
| Szot | Lina do sterowania kątem żagla (szot grota, szoty foka) |
| Bras | Lina do obracania rei |
| Nina | Lina do obniżania żagla (do refowania) |
| Topenanta | Lina podtrzymująca bom |
| Keja | Lina cumownicza |
4. Ożaglowanie
Typy ożaglowania
| Typ | Maszty | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Slup | 1 | Najprostszy, jeden żagiel przedni + grot |
| Kuter | 1 | Dwa lub więcej żagli przednich + grot |
| Kecz | 2 | Maszt tylny (bezan) przed sterem |
| Jol | 2 | Maszt tylny (bezan) za sterem |
| Szkuner | 2+ | Maszt tylny wyższy od przedniego |
Rodzaje żagli
Grot
Główny żagiel za masztem, rozpięty na bomie
Fok / Genua
Żagiel przedni na sztagu (genua jest większa)
Spinaker
Duży, kolorowy żagiel do żeglugi z wiatrem
Gennaker
Asymetryczny żagiel przedni do wiatru półpłaskiego
Elementy żagla
- Lata - sztywne wkładki utrzymujące kształt żagla
- Lik - wzmocniona krawędź żagla
- Rogi - narożniki (róg halsowy, szotowy, falowy)
- Refa - pas do zmniejszania powierzchni żagla
5. Urządzenia sterowe
Ster
- Płetwa sterowa (ster) - pionowa płyta pod rufą
- Rumpel - drążek sterowy (na małych jachtach)
- Koło sterowe - na większych jachtach
Zasada sterowania rumplem
Rumpel przesuwasz w stronę przeciwną do zamierzonego skrętu!
Chcesz skręcić w prawo → przesuń rumpel w lewo
6. Podstawowe wyposażenie
| Element | Funkcja |
|---|---|
| Kotwica | Utrzymanie jachtu w miejscu |
| Kabestany/windy | Wciąganie lin i łańcucha kotwicznego |
| Knagi | Mocowanie lin |
| Bloki | Zmiana kierunku lin, redukcja siły |
| Odbijacze | Ochrona burt przy cumowaniu |
| Bosak | Chwytanie boi, pomaganie przy cumowaniu |